Mesajlar Etiketlendi ‘Yaşar Kemal’

Teneke / Yaşar Kemal

Çukurovada kaymakam vekili Resul efendinin, gözlerini daha fazla kazanma hırsı bürümüş çeltikçilerle pasif mücadelesinin anlatılmasıyla başlayıp genç kaymakam Fikret Irmaklı’nın göreve gelip çeltikçilerle aktif mücadeleye girişinin destansı bir şekilde anlatıldığı uzun bir öykü Teneke.

Çeltik sürecinde devletin halk sağlığını gözeterek sıtma ile mücadele için koyduğu belli başlı  kanunlar vardır. Çıkarlarını elde edebilmek için uzun vadede planlı bir çalışma yaparak, devlet kurumlarını tekellerine alarak çıkarları doğrultusunda her yolu mübah saymakta bir sakınca görmeyen çeltikçiler; daha fazla kazanç uğruna kiraladıkları yeni tarlalar için bu kanunları hiçe saymaktadırlar. Kasabalarına yeni kaymakamları Fikret Irmaklı’ nın gelişiyle;çeltikçiler kendi oluşturdukları düzenin devam edeceğine inanırlar. İlk başlarda düzen, çeltikçilerin istediği gibi devam etmektedir, fakat genç kaymakamın kanunları bilmemesi ve tecrübesizliği neticesinde verdiği çeltik ruhsatları, köylüleri hiç yaşamadıkları kadar zor durumlarla baş başa bırakır.  Bu zor duruma dayanamayacak hale gelen köylülerin kaymakama çıkmasıyla ve bu zamana kadar pasif mücadelede kalan ama artık daha fazla seyirci kalamayacağını anlayan Resul efendinin genç kaymakamı bilgilendirmesiyle; tecrübesiz kaymakam, devletin görevinin; toplumdaki güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak gerçek eşitliği, yani sosyal adaleti ve toplumsal dengeyi sağlamak olduğu gerçeğini hatırlayarak çeltikçilerle, devletin kurumları çeltikçilerce şekillendirildiğinden dolayı neredeyse tek başına bir mücadeleye girişir. Bu mücadelesi devam ederken kaymakamlık artık kodamanların değil olması gerektiği gibi halkın merci olmuştur. Çeltikçilerin önce köylü üzerinde sistemli çalışmaları, sonrasında da devlet katında gerçekleştirdikleri kulis çalışmaları neticesinde kaymakam Fikret Irmaklı kasabadan aşağılayıcı bir şekilde gönderilir. Fakat, yalnızca bir kişinin; köylü Memed Ali’nin kaymakamı layıkıyla uğurluyor oluşu verilen mücadelenin ne kadar değerli olduğunu anlamamızı sağlamakta.

Yaşar Kemal bizlere eşsiz düşünce yapısı ve  anlatımıyla; sıkıntılarla hem devlet tarafından hem halk tarafından gerekirse tek başına mücadele etmenin gerekliliğini ve bu mücadelenin illaki yerini bulacağını göstermekte. Hele ki; yaptığı hatanın sonuçlarını görüp sorumluluğunu daha da artırarak bu hatasını düzeltme gayretindeki kaymakam Fikret Irmaklı, pek alışık olmadığımız ama olması gereken bir idareci profilinde bizlere sunularak, idarecilere tüm zamanları kapsayacak nitelikte bir gönderme olmuştur.

Nice yeni iyi okumalar.

 

Reklamlar
 tek kanatlı bir kuşTek Kanatlı Bir Kuş / Yaşar Kemal

Yıllarca görevine nerede devam etmesi gerekiyorsa oraya gitmesi gereken ve bu gerekliliği sorgusuz sualsiz itaatkar bir tavırla yerine getiren posta müdürü Remzi Bey ile bir yastığa baş koymanın tüm güzelliklerini Remzi bey ile yaşamaya bir ömür adamış eşi Melek Hanım’ın son görev yerlerine ulaşmaya çalışmalarını okuduğumuz bir anlatı Tek Kanatlı Bir kuş.

Melek Hanım ve Remzi Bey’in  yeni görev yerleri olan kasabaya, yanlarına gelecek ve aynı şekilde kasabaya ulaşmaya çalışan diğer karakterlerle birlikte kasabaya ancak birkaç saat yürüme mesafesinde kalmaları ve ne kasabaya yaklaşabilmeleri nede geri dönebilmeleri; bizleri  yol yakınken dönmek mi yoksa kalmak mı sorusuyla baş başa bırakıyor.

Yol yakınken dönmek kaybedebileceklerimizin ağırlığından mıdır? Yol yakınken hedefe devam etmek amacımıza inanmanın gerekliliği ve olması gereken değil midir? Peki ya yol yakınken hiçbir şey yapmamak ve kalmak bizi hiçliğe ve yok oluşa götürmez mi? İşte tüm bu soruları bizlere bu kısacık anlatıda sorabilecek ve kitaptaki her satırı içinize işleyebilecek şekilde bizlere aktarabilecek  yaşayan efsane Yaşar Kemaldir. Belki de kitaba ismini veren kuşun eksik olan kanadı; yok olmamak için amacımıza inanmak ve o amaçtan vazgeçmemeye bir göndermedir.

İyi okumalar